مىكردند . هريك از افراد خانواده در بسترى جداگانه مىخوابيدند و از ظرف‌هاى جدا مىخوردند و مىآشاميدند . گياهان و انگم‌هاى خوش‌بو و سودمند بر آتش مىنهادند و بوى آنها را مىپراكندند . سرانجام در پايان همه‌گيرى با آيين‌هاى ويژه‌اى شست‌وشو مىكردند و دودهاى دارويى به كار مىبردند . « 1 » اين اندازه ارج نهادن به پاكيزگى ، از انديشه‌اى سرچشمه مىگرفت كه گيتى را ميدان نبرد ميان نيكى و بدى مىدانست . بدى همواره با نيكى در ستيز است و هر نيك‌انديشى بايد با پاس داشتن بهى و پاكيزگى - كه خود بخشى از نيكى است - به يارى آنچه پاك و پيراسته است برود و پاكيزگى تن و جان و هستى پيرامونش ، هم گوهر ديندارى و هم نشانهء استواريش در برابر يورش بدى و پلشتى و تيرگى و تباهى باشد . امروز نيز بن‌مايه و جان همهء اين آموزه‌ها و نيز بسيارى از آن آيين‌هاى كهن همچنان درست و خردپسنداند و گمان نمىرود كه انسان امروزين از شنيدن و پند گرفتن و به كار بستن آنها بىنياز شده باشد . پيداست كه اين نكته‌هاى ساده و دلنشين در هيچ دورهء تاريخى ، روايى و كارآيى خود را از دست نمىدهند و همواره معتبر برجا مىمانند . بارى ، همهء اين آيين‌ها و فرمان‌ها گواهى مىدهند كه پزشكى مزديسنايى به رهبرى زرتشت بر فراز دانش يونانيان شكوه‌مندانه در پرواز بوده و پيش از آنكه دو چشم بقراط به جهان چهارعنصرى گشوده شود ، فرزانگان ايرانى چهار آخشيگ را نيك مىشناخته‌اند و موشكافىها و نكته‌سنجىهاى بسيارى نيز در بهداشت و درمان داشته‌اند . همچنين گزارش‌هايى كه از دوران هخامنشى در دست است نشان مىدهد كه در آن روزگار نيز بهداشت و پيشگيرى ارجمند شمرده مىشده است . آن‌گونه كه گزنفون

--> ( 1 ) - پزشكى در ايران باستان ، دكتر موبد سهراب خدابخشى ، صص 98 - 96 و : دانشگاه گندىشاپور در گهوارهء تاريخ ، دكتر مهربان شهروينى ، صص 112 - 111